Lesfiche · Leeftijd 10–16

Reis naar het middelpunt der aarde

Jules Verne

Professor Lidenbrock, zijn neef Axel en hun gids Hans klimmen in een vulkaan in IJsland, volgen tunnels naar een ondergrondse zee en worden uit een vulkaan in Italië geslingerd. Een prima boek om te vragen wat er in de aarde zit, en wat Verne in 1864 goed en fout had.

Open de wereld → · Print het werkblad

Leerdoelen

• Aardrijkskunde. IJsland, de Snæfellsjökull, de Atlantische Oceaan en de Stromboli situeren, en de route (3.829 km in vogelvlucht) op een kaart beschrijven.
• Wetenschap of fictie. Vernes ondergrondse zee vergelijken met wat we weten: korst, mantel en kern, stijgende temperatuur met de diepte, hoe vulkanen uitbarsten.
• Lezen. Een verhaal volgen via plekken: met de tijdlijn het verhaal in volgorde navertellen en uitleggen hoe de omgeving voor gevaar zorgt.

Lesverloop in 45 minuten

1. 5 min
   Opwarmer. Projecteer de wereld bij de eerste scène (het briefje in runen). Vraag: als je naar het middelpunt van de aarde wilde, waar zou je dan naar binnen gaan?
2. 10 min
   Rondleiding met de klas. Speel de tijdlijn af op het bord. Stop bij de krater (de schaduw van de Scartaris), de Lidenbrockzee en de Stromboli. Schakel naar de platte kaart (3D | Kaart, of de toets m) om de hele doorsnede te tonen.
3. 15 min
   Zoek het op (duo's). Duo's maken de drie opdrachten op het werkblad op hun eigen toestel, met de links hieronder.
4. 10 min
   Wetenschap of fictie?. Bespreek twee of drie van de vragen. Deel scènes in bij 'kan echt', 'kan niet echt' en 'niet zeker'.
5. 5 min
   Exit ticket. Leerlingen doen de quiz 'Waar was dit?' en schrijven hun score op het werkblad.

Gespreksvragen

1. Op zo'n 140 km diepte vinden de reizigers een zee met wolken, wind en getijden. Wat denken wetenschappers dat er echt zit op die diepte?
2. Ze gaan naar binnen via een vulkaan in IJsland en komen eruit via een in Italië. Waarom denk je dat Verne vulkanen koos als deuren?
3. Hans vindt water door naar de rots te luisteren. Welke van de drie reizigers zou jij het liefst bij je hebben, en waarom?
4. Axel verdwaalt alleen in volslagen duisternis. Hoe maakt de plek die scène angstaanjagend?
5. Ze zien zeereptielen uit de tijd van de dinosaurussen, een veld vol beenderen en een kudde mastodonten. Waarom zou Verne de ondergrond vullen met leven uit het verleden?
6. Na de storm zat het kompas ernaast en kwamen ze terug aan de kust waar ze vertrokken. Hoe vind je je weg als je de hemel niet kunt zien?
7. Verne schreef dit in 1864. Wat wisten mensen toen nog niet over de binnenkant van de aarde?

Zoek het op

Elke link opent de wereld bij één scène. Leerlingen lezen de kaart, kijken rond op de kaart en antwoorden.

1. De schaduw van de Scartaris: De krater heeft drie schoorstenen. Hoe weten de reizigers welke ze moeten nemen, en op welke dag kunnen ze het eindelijk zien?
   Antwoord

   Die waar de schaduw van de Scartaris op valt voor de kalenden van juli; op 28 juni komt de zon door en valt de schaduw op de middelste schoorsteen.
2. Verdwaald: Hoe diep zitten ze op 7 augustus? Geef het in mijlen en in kilometer. Wat gebeurt er met Axel?
   Antwoord

   Dertig mijlen, zo'n 120 km. Hij raakt de beek en de anderen kwijt, zijn lamp gaat uit en hij is alleen in het donker.
3. Stromboli: Waar komen ze uit? Zoek het op een echte kaart. Hoe ver is dat van waar ze naar binnen gingen?
   Antwoord

   De Stromboli, bij Sicilië (Italië); 3.829 km in vogelvlucht van de Snæfells.

Exit ticket: de quiz

8 scènes; leerlingen zetten elke scène op de kaart en schrijven hun score op het werkblad. Open de quiz →

Waar dit vereenvoudigt

• De dieptes zijn deels schattingen. Het boek zegt dertig mijlen (zo'n 120 km) op 7 augustus; de ~140 km voor de zee en ~20 km onder de Atlantische Oceaan zijn berekeningen van de maker van de kaart.
• De route onder de grond is getekend als één doorsnede. Het boek geeft richtingen (zuidoost) en afstanden, geen precies pad.
• De echte aarde heeft geen holle zeeën: op 140 km diepte zit je in heet mantelgesteente. De kaart toont de wereld van het boek, geen echte geologie.

Werkblad

Print het werkblad